Geneesmiddel tegen artritis blokkeert vermenigvuldiging van tbc in bloedstamcellen

    -     English

Tuberculose kan in heel het lichaam voorkomen, maar de verspreiding van de ziekte begint in de bloedstamcellen, de stamcellen waaruit alle bloedcellen worden gevormd en die geproduceerd worden in het beenmerg. Een internationale studie door Leuvense en Braziliaanse onderzoekers heeft aangetoond dat tbc-bacillen bloedstamcellen van het beenmerg infecteren en kapen om ze om te vormen tot ideale gastheercellen. Ze ontdekten ook dat een medicijn tegen artritis dit proces kan stoppen. 

Ongeveer een kwart van de wereldbevolking is drager van de bacil van Koch, de bacterie die tuberculose (tbc) kan veroorzaken. De meeste mensen die besmet zijn, hebben ’latente’ tuberculose: ze worden niet ziek. Maar die latente tbc kan wel ’actieve’ tuberculose worden, als het immuunsysteem verzwakt: bijvoorbeeld bij ouderen of hiv-patiënten. Wereldwijd eist tbc jaarlijks meer dan anderhalf miljoen slachtoffers.

Tbc is vooral bekend als longziekte - longtuberculose is ook de besmettelijke vorm - maar tuberculose kan alle weefsels en organen aantasten. Hoe de ziekte zich verspreidt in het lichaam is nog niet bekend, maar er was wel al een vermoeden dat de bacil zich ook schuilhoudt in het beenmerg. De tbc-bacil heeft een gastheer nodig. En net de bloedstamcellen blijken zich te kunnen omvormen tot een perfecte gastheer, zo blijkt nu uit een studie van Leuvense en Braziliaanse immunologen. 

Witte bloedcellen gekaapt

Het Belgisch-Braziliaanse onderzoeksteam gebruikte bloedstamcellen uit beenmerg en navelstrengbloed van gezonde donoren. "Die worden vervolgens in een reageerbuisje blootgesteld aan tbc", legt Johan Van Weyenbergh van het Rega Instituut uit. "Dan ontvouwen zich twee processen: de bacillen infecteren de bloedstamcellen en beginnen zich ongebreideld te vermenigvuldigen. Tegelijk vormen de bloedstamcellen zich om tot een heel specifiek type witte bloedcellen. Normaal gezien verdedigen witte bloedcellen ons lichaam tegen infecties, maar in dit geval worden ze door de bacillen gekaapt: ze worden ideale gastheercellen."

Normaal gezien verdedigen witte bloedcellen ons lichaam tegen infecties, maar in dit geval worden ze door de tbc gekaapt: ze worden ideale gastheercellen.

Het goede nieuws is dat er een manier is om dat een halt toe te roepen: "We deden een grootschalige computeranalyse van databanken met genen die zowel bij tbc als bloedstamcellen belangrijk zijn. Zo kwamen we verrassend genoeg op het spoor van een geneesmiddel tegen artritis, Tocilizumab. Als we dat geneesmiddel ook toedienen in het proefbuisje, slaan we twee vliegen in één klap: de transformatie van de bloedstamcellen naar gastheercellen valt stil en de vermenigvuldiging van de tbc-bacillen wordt afgeremd."

"Tests doen in het labo is natuurlijk niet hetzelfde als patiënten behandelen. We hebben het hier voor alle duidelijkheid over de resultaten van fundamenteel onderzoek. Verder onderzoek en meer tests zullen nodig zijn om het potentieel van onze bevindingen verder in kaart te brengen."

  • De volledige tekst van de studie "An evolutionary recent IFN-IL-6-CEBP axis is linked to monocyte expansion and tuberculosis severity in humans" is beschikbaar op de website van het wetenschappelijk tijdschrift ’eLife’.
  • Deze studie werd gefinancierd door het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen.

VRT NWS - Zal 50 euro per maand écht het verschil maken? Vier experts lichten de Vlaamse jobbonus door (T. Vanheukelom en prof. A. Decoster)

RADIO 1 - ’Supergisten’ geheim achter succes Belgische bieren (prof. J. Steensels, VIB/KU Leuven; prof. S. Maere, VIB/UGent)

HET LAATSTE NIEUWS - Wetenschappers ontdekken geheim achter succes van Belgische bieren (prof. J. Steensels, VIB/KU Leuven; prof. S. Maere, VIB/UGent)

Blijf op de hoogte met de KU Leuven-nieuwsmail

De KU Leuven-nieuwsmail bundelt al het nieuws van de KU Leuven.

Abonneren


This site uses cookies and analysis tools to improve the usability of the site. More information. |