Stadsvlinders vliegen langer

    -     English
Een nieuwe studie onder leiding van VUB-bioloog Thomas Merckx toont aan dat dagen nachtvlinders door de warmere stedelijke omgeving waarin zij leven, langer blijven rondvliegen dan hun tegenhangers op het platteland. De experimenten die hij met zijn team uitvoerde, wijzen voor het eerst uit dat deze stedelijke populaties zich evolutionair zo hebben aangepast dat zij later op het jaar beginnen met de overwinteringsfase.



"Dit resultaat laat zien dat er stedelijke vlinderpopulaties bestaan die zich evolutionair hebben weten aan te passen aan het warmere, stedelijke klimaat", zegt Thomas Merckx, die op 1 december de groep ’Global Change Biology’ startte binnen het VUB-departement biologie.



Steden zijn over het algemeen warmer dan het omliggende platteland. Hierdoor ontstaat er voor insecten in steden een langer groeiseizoen. Dat is de periode die voor hen warm genoeg is om zich te kunnen voortplanten. Veel insecten, waaronder verscheidene dagen nachtvlinders, profiteren van zo’n langer groeiseizoen en brengen zelfs een extra generatie voort. Genetische aanpassingen kunnen hierbij helpen:



"Omdat steden voor veel organismen een extreme omgeving vormen, kan dergelijke evolutie heel snel gaan: in vijf ŗ tien jaar tijd kunnen er al genetische aanpassingen zijn. Het is een misverstand dat evolutie altijd honderden jaren zou vergen."



Bij insecten dicteert de lengte van de dag sterk het tijdstip om in diapauze of overwinteringsfase te gaan. De resultaten tonen nu voor het eerst aan dat rupsen van de stedelijke populaties van de onderzochte soorten zich ook nog bij kortere daglengte en dus later op het seizoen ontwikkelen tot volwassen vlinders, dan de rupsen van de plattelandspopulaties. Door de hogere temperaturen in de stad maakt het namelijk minder uit dat het zomerseizoen al verder gevorderd is omdat een extra generatie volwassen vlinders zich vaak toch nog succesvol kan voortplanten voor de winter intreedt. De studie stelde dus vast dat de stedelijke vlinders zich succesvol aangepast hebben aan de stedelijke omgeving.



Merckx: "Omdat het onderzoek zich toespitste op twee soorten, en beide soorten een gelijkaardig patroon optekenden, is het aannemelijk dat zulke evolutionaire aanpassingen zouden kunnen voorkomen in tal van soorten die erin slagen om in steden te overleven. Stedelijke omgevingen dus als motor voor evolutionaire aanpassingen."



"Het is interessant dat eerdere studies naar de evolutionaire gevolgen van de huidige klimaatverandering zeer vergelijkbare veranderingen hebben vastgesteld. Stedelijke omgevingen lijken dus een vergelijkbare selectiedruk op insectenpopulaties te veroorzaken" voegt co-auteur Karl Gotthard van het departement ZoŲlogie van de Universiteit van Stockholm toe.



De studie deed laboratoriumexperimenten met het Klein geaderd witje en de Klaverspanner afkomstig uit Stockholm, Helsinki en het omliggende platteland. De experimenten werden versterkt door een analyse van een lange reeks burgerwetenschapsgegevens uit zes verschillende stadsregio's in Zweden en Finland. De studie werd gepubliceerd in het gerenommeerde tijdschrift PNAS.

Artikel in PNAS: Thomas Merckx, Matthew E. Nielsen, Janne HeliŲlš, Mikko Kuussaari, Lars B. Pettersson, Juha PŲyry, Juha Tiainen, Karl Gotthard & Sami M. Kivelš. Urbanization extends flight phenology and leads to local adaptation of seasonal plasticity in Lepidoptera.

Lies Feron Persrelaties Vrije Universiteit Brussel volg ons op twitter @VUBrussel De Vrije Universiteit Brussel is een internationaal georiŽnteerde universiteit in Brussel, het hart van Europa. Door het afleveren van hoogstaand onderzoek en onderwijs op maat, wil de VUB een actieve en geŽngageerde bijdrage leveren tot een betere maatschappij.

De Wereld Heeft Je Nodig De Vrije Universiteit Brussel neemt haar wetenschappelijke en maatschappelijke verantwoordelijkheid met liefde en daadkracht op. De VUB lanceerde daarom het platform -De Wereld Heeft Je Nodig-. Hier worden rond zes P -s ideeŽn, acties en projecten samengebracht, opgestart en uitgebouwd. De eerste P staat voor People , want daar draait alles om: mensen gelijke kansen geven, welvaart, welzijn, respect. Peace staat voor het bestrijden van klein en groot onrecht in de wereld. Prosperity gaat armoede en ongelijkheid te lijf. Planet staat voor acties rond biodiversiteit, klimaat, luchtkwaliteit, dierenrechten... Met Partnership zoekt de VUB samenwerkingen om de wereld een betere plaats te maken. De zesde en laatste P is van Poincarť , de Franse filosoof Henri Poincarť aan wie de VUB haar leuze ontleent, dat het denken zich aan niets mag onderwerpen, behalve aan de feiten zelf. De VUB is een ’urban engaged university-, sterk verankerd in Brussel en Europa en werkend volgens de principes vrij onderzoek. www.vub.be/dewereldheeftjenodig

Press - Vrije Universiteit Brussel
Pleinlaan 2
1050 Brussel


This site uses cookies and analysis tools to improve the usability of the site. More information. |