Artsen, investeer in communicatie met je patiŽnten want goede communicatie is goed voor de gezondheid

Nieuw boek -Ik luister- geeft richtlijnen voor een gezonde arts-patiŽnt communicatie

Goede arts-patiŽnt communicatie is goed voor de gezondheid van de patiŽnt. Dit is de rode draad doorheen het nieuwe boek ’Ik luister’ van Koen Pardon dat deze maand uitkomt. Uit onderzoek blijkt immers dat arts-patiŽnt communicatie een belangrijke invloed heeft op de tevredenheid, de therapietrouw en de gezondheid van patiŽnten. In een review van studies over het effect van empathie (2013) bleek dat empathie de tevredenheid en de therapietrouw van patiŽnten verhoogde, angst en stress verminderde en tot betere klinische uitkomsten leidde (1). Dat goede communicatie te veel tijd zou nemen, is volgens de auteur een onterechte bezorgdheid bij veel artsen. Goede communicatie vraagt namelijk evenveel tijd als slechte communicatie, maar het eerste brengt zoveel meer op.

Koen Pardon is verantwoordelijk voor het communicatie-onderwijs in de basisopleiding Geneeskunde en de master na master specialistische geneeskunde in de Vrije Universiteit Brussel. Hij kwam als psycholoog jarenlang zelf in contact met patiŽnten en sprak voor zijn boek met heel wat artsen uit verschillende disciplines.

Koen Pardon: "We kennen allemaal wel mensen die na een bezoek aan een arts vertellen dat de dokter ’vanalles voorschreef maar ik weet niet meer goed waarom’, dat het ’niet helemaal duidelijk is wat mijn diagnose nu is’ of dat de arts ’wel heel bot vertelde dat ik niet meer kan genezen.’ Omgekeerd voel je bij veel artsen een onzekerheid, niet als het gaat om hun mťtier als dokter, maar wel als het gaat om het bevragen of overbrengen van gevoelige informatie aan hun patiŽnten. Dit boek wil artsen helpen om ook het communicatiemťtier beter onder de knie te krijgen. Want hoe beter een arts communiceert, hoe meer de patiŽnt hier ook baat bij heeft."

PatiŽnten luisteren beter naar hun dokter als die dokter ook luistert naar hen

Het boek wil artsen helpen bij de gesprekken die ze hebben met hun patiŽnten: hoe kom je echt te weten waar een patiŽnt mee zit, hoe kan je patiŽnten overtuigen om een bepaalde therapie vol te houden, hoe communiceer je met mensen die laaggeletterd zijn, hoe kan je patiŽnten steunen bij moeilijke en ingrijpende gesprekken,... Het boek bevat heel wat praktische richtlijnen over hoe artsen zulke gesprekken kunnen voeren met als resultaat dat hun patiŽnten zich gehoord en gesteund voelen.

Onderzoek toont aan dat artsen onvoldoende luisteren naar hun patiŽnten. In een Amerikaanse studie van consultaties bleek bijvoorbeeld dat artsen slechts in een derde van de gevallen aan hun patienten vroegen wat de reden was voor hun bezoek. Ze onderbraken hun patiŽnten bovendien al na 11 seconden.

Koen Pardon: "Ik geloof erin, en in onderzoeken wordt dit ook keer op keer bevestigd, dat patiŽnten beter naar hun dokters luisteren als die dokter in de eerste plaats ook luistert naar hen. De basishouding van empathie is wat mij betreft het belangrijkste in de arts-patiŽnt communicatie. Belangrijker nog dan alle communicatievaardigheden die je als arts onder de knie zou moeten hebben. Een open en empathische houding kan een gesprek tussen arts en patiŽnt al een heel eind de juiste richting uitduwen."

Studenten geneeskunde moeten kunnen oefenen

Dat goede communicatie zoveel positieve effecten heeft op de patiŽnt, heeft ervoor gezorgd dat onderwijs in arts-patiŽnt communicatie in de basisopleiding tot arts een belangrijke plaats heeft verworven. Het accent in de opleiding ligt op het aanleren van communicatievaardigheden in kleine groepen van studenten in intensieve en gerichte trainingen. Het onderwijs staat dicht bij de realiteit van de klinische praktijk: er wordt vertrokken van levensechte casussen en scenario’s en geoefend in rollenspelen met simulatiepatiŽnten. Er wordt ook actief gebruik gemaakt van de eigen praktijk van de studenten.

Koen Pardon pleit ook voor meer aandacht voor communicatie in de specialisatiejaren van de arts en in de ’echte’ praktijk nadien, in de vorm van bijscholing. Die bijscholing kan bestaan uit regelmatige trainingen op de werkvloer en het regelmatig bespreken van communicatieproblemen met een docent communicatie (supervisie) of met collega-artsen (intervisie). Dit kan helpen om de transfer van de aangeleerde vaardigheden van de basisopleiding naar de praktijk te versterken en te behouden. Een andere manier om blijvende aandacht te hebben voor communicatie is om bij de bespreking van patienten in ziekenhuizen of huisartsenpraktijken naast het medische aspect steeds en systematisch het patiŽntenperspectief en de communicatie op te nemen, wat nu nog te weinig gebeurt, aldus Koen Pardon

(1) Derksen F, et al. Br J Gen Pract. Effectiveness of empathy in general practice: a systematic review. Br J Gen Pract. 2013 Jan;63(606)

Bio Koen Pardon

Koen Pardon is doctor in de psychologie en professor, verantwoordelijk voor het communicatieonderwijs in de basisopleiding geneeskunde en de master na master specialistische geneeskunde aan de Vrije Universiteit Brussel. Hij doet onderzoek naar palliatieve zorg en arts-patiŽnt communicatie in de onderzoeksgroep Zorg rond het Levenseinde van de VUB en UGent. Hij is psycholoog en psychotherapeut van opleiding.

Voor zijn academische carriťre was Koen Pardon psycholoog in het Universitair Psychiatrische Ziekenhuis in Kortenberg en in een dienst geestelijke gezondheidszorg in Antwerpen. Hij werkte ook als communicatiespecialist voor een aantal ministers in de federale regering (2000-2007).

De Vrije Universiteit Brussel is een internationaal georiŽnteerde universiteit in Brussel, het hart van Europa. Door het afleveren van hoogstaand onderzoek en onderwijs op maat, wil de VUB een actieve en geŽngageerde bijdrage leveren tot een betere maatschappij.

De Wereld Heeft Je Nodig

De Vrije Universiteit Brussel neemt haar wetenschappelijke en maatschappelijke verantwoordelijkheid met liefde en daadkracht op. De VUB lanceerde daarom het platform -De Wereld Heeft Je Nodig-. Hier worden rond zes P -s ideeŽn, acties en projecten samengebracht, opgestart en uitgebouwd. De eerste P staat voor People , want daar draait alles om: mensen gelijke kansen geven, welvaart, welzijn, respect. Peace staat voor het bestrijden van klein en groot onrecht in de wereld. Prosperity gaat armoede en ongelijkheid te lijf. Planet staat voor acties rond biodiversiteit, klimaat, luchtkwaliteit, dierenrechten... Met Partnership zoekt de VUB samenwerkingen om de wereld een betere plaats te maken. De zesde en laatste P is van Poincarť , de Franse filosoof Henri Poincarť aan wie de VUB haar leuze ontleent, dat het denken zich aan niets mag onderwerpen, behalve aan de feiten zelf. De VUB is een ’urban engaged university-, sterk verankerd in Brussel en Europa en werkend volgens de principes vrij onderzoek. www.vub.be/dewereldheeftjenodig

Press - Vrije Universiteit Brussel
Pleinlaan 2
1050 Brussel


This site uses cookies and analysis tools to improve the usability of the site. More information. |